NAS nedir? Evde dosya saklama ve güvenli yedekleme rehberi

Aile fotoğrafları telefonda, videolar harici diskte, belgeler bilgisayarda birikiyorsa hangi dosyanın nerede olduğunu takip etmek zorlaşır. NAS, bu dosyaları ağ üzerinden erişilebilen ortak bir yerde toplamak için kullanılan depolama cihazıdır.

Ancak dosyaları NAS’a taşımak ile onları yedeklemek farklı işlemlerdir. Bir fotoğrafın telefondaki kopyasını silip yalnızca NAS’ta bırakıyorsanız artık tek kopyanız vardır. Bu rehber, önce düzen kurmanıza, ardından o düzeni veri kaybına karşı korumanıza yardımcı olur.

NAS evde ne işe yarar?

NAS, “Network Attached Storage”, yani ağa bağlı depolama anlamına gelir. Uyumlu uygulamalar ve paylaşım yöntemleriyle bilgisayar, telefon ve diğer cihazlar aynı depolamaya erişebilir.

Evde üç yaygın kullanım alanı vardır: fotoğraf ve belgeleri merkezileştirmek, bilgisayarların yedeklerini tutmak ve medya arşivine erişmek. Sunulabilen özellikler modele, işletim sistemine ve kurulan uygulamalara bağlıdır. Her NAS’ın aynı video işleme veya uygulama çalıştırma gücüne sahip olduğunu varsaymayın.

Önce hangi dosyayı koruyacağınızı belirleyin

Kuruluma klasör açarak değil, dosya listesi çıkararak başlayın. Yeniden indirebileceğiniz dosyalarla aile fotoğraflarının önemi aynı değildir. Örneğin şu tabloyu kendi eviniz için doldurun:

Bu tablo bir ürün listesi değildir. Hangi verinin daha sık yedekleneceğini ve kesinti olduğunda önce neyin geri getirileceğini belirleyen bir plandır.

RAID neden yedek değildir?

RAID, seçilen düzene göre disk arızasına karşı kullanılabilirliği artırabilir. Örneğin iki diskli bir aynalama düzeninde veriler iki diskte tutulur. Fakat yanlışlıkla silinen dosya iki diskte de silinebilir; cihazın çalınması veya ortak bir arıza da bütün sistemi etkileyebilir.

Bu yüzden disk sayısını dosya kopyası sayısıyla karıştırmayın. NAS’ın içinde iki disk bulunması, farklı yerde iki bağımsız yedeğiniz olduğu anlamına gelmez. RAID, harici yedek planının yerine geçmez.

3-2-1 kuralını ev ortamına uyarlayın

3-2-1 yaklaşımı, asıl veri dahil üç kopya, iki farklı depolama ortamı türü ve bir konum dışı kopya hedefler. Örneğin asıl fotoğraflar NAS’ta, ikinci kopya yedekleme sonrası ayrılan harici diskte, üçüncü kopya uygun bir bulut yedekleme hizmetinde tutulabilir.

Burada kritik soru, üç kopyanın aynı olaydan etkilenip etkilenmeyeceğidir. NAS ve harici diskin aynı evde sürekli bağlı olması yangın veya hırsızlık riskini ayırmaz. Bir kopyanın farklı yerde olması bu nedenle değerlidir.

İlk kurulumu küçük bir dosya grubuyla deneyin

1. Kullanacağınız modelin resmî kurulum yönergesini izleyin. Disk başlatma veya depolama havuzu oluşturma işleminin mevcut disk verisini silebileceğini dikkate alın.
2. “Fotoğraflar”, “Belgeler” ve “Yedekler” gibi anlaşılır klasörler oluşturun.
3. Günlük erişim için gerekli klasörlerle sınırlı bir kullanıcı hesabı kullanın.
4. Önce önemsiz örnek dosyaları kopyalayın. Dosyaların açıldığını ve başka bir yetkili cihazdan erişilebildiğini kontrol edin.
5. İhtiyacınıza uygun yedekleme uygulamasında zamanlama ve saklanacak sürümleri belirleyin.
6. Küçük bir dosyayı ikinci yedek hedefinden farklı bir klasöre geri yükleyip açın.

Son adım önemlidir: “Yedekleme başarılı” bildirimi, geri yükleme sürecini bildiğiniz anlamına gelmez. Denemeyi gerçek dosyaların üzerine yazmadan yapın.

Senkronizasyon ile yedekleme arasındaki fark

Senkronizasyon cihazlardaki dosyaları uyumlu tutar. Yapılandırmaya bağlı olarak bir yerdeki silme işlemi diğer tarafa da aktarılabilir. Yedeklemede ise geçmiş bir sürüme veya silme öncesindeki kopyaya dönebilmek istenir.

Kurulum sırasında yalnızca “otomatik” yazmasına bakmayın. Silinen dosyaların ne kadar tutulduğunu, eski sürümlere erişilip erişilemediğini ve hedef dolduğunda ne olduğunu kontrol edin. Telefon uygulamasında yükleme tamamlanmadan yerel fotoğrafları silmeyin.

Sık sorulan sorular

NAS almak bulut yedeklemeyi gereksiz yapar mı?

Hayır. NAS yerel depolamayı düzenler; konum dışı yedek ihtiyacı ayrıca değerlendirilir. Bulut, bu ihtiyacı karşılamanın yollarından biridir.

İki diskli NAS yeterli mi?

Kapasite, büyüme hızı ve kullanım şekline bağlıdır. İki diskli bir cihaz bazı evler için yeterli olabilir; disk sayısı tek başına yedek güvenliğini belirlemez.

Dosyalarımı NAS’a taşıdıktan sonra bilgisayardan silebilir miyim?

Önce bağımsız yedeklerinizi ve geri yüklemeyi doğrulayın. NAS’taki tek kopyaya güvenerek kaynak dosyaları silmek, yedek oluşturmak değildir.

Daha fazla rehber için NAS ve Yedekleme kategorisine göz atabilirsiniz.

Kaynaklar

• QNAP — NAS nedir?
• QNAP — RAID neden yedek değildir?
• Synology — Yedekleme ve veri koruma
• Synology — Yedekleme ve felaketten kurtarma